BQotg. betaAna SayfaYKS KonularıBlogBikifi→Lise Ders Notları→Fizik📅 07 Mayıs 2020♻ 13 Mart 20229. Sınıf FizikHareket ve KuvvetGüncelKonu ÖzetiSürtünme kuvveti, hareket halindeki cisimlerin hareketini veya duran cisimlerin harekete geçmesini önleyici yönde oluşan kuvvettir. Sürtünme kuvveti harekete ters yönde ya da durgun halde iken genellikle net kuvvete ters yönde oluşur. Sürtünme kuvveti, statik ve kinetik sürtünme kuvveti olarak ikiye konudaSürtünme kuvvetinin tanımını ve özellikleriniKinetik ve statik sürtünme kuvvetiniSürtünme katsayısını ve sürtünme kuvvetini etkileyen faktörleriöğreneceksiniz.📌Hareket ve Kuvvet Ünitesi✍ Ders NotlarıHareket ile İlgili Temel TerimlerDoğrusal Hareket Sabit Hızlı HareketSabit İvmeli HareketGöreceli HareketKuvvet ve Newton’ın Hareket YasalarıSürtünme Kuvveti📂Kategori 9. Sınıf Fizik Benzer İçeriklerGüncelFizikNewton’un Hareket Yasalarıİçeriğe GitGüncelFizikİtme ve Çizgisel Momentumİçeriğe GitGüncelFizikEnerji ve Hareketİçeriğe GitGüncelFizikDüzgün Çembersel Hareketİçeriğe GitGüncelFizikKuvvet ve Newton’ın Hareket Yasalarıİçeriğe GitGüncelFizikBasit Harmonik Hareketİçeriğe GitGüncel müfredata uyumlu ve ücretsiz lise ders notları, YKS hazırlık notları ve TYT-AYT soru dağılımlarına Bikifi ile ulaş!Lise Ders Notları9. Sınıf Ders Notları10. Sınıf Ders Notları11. Sınıf Ders Notları12. Sınıf Ders NotlarıBiyoloji NotlarıKimya NotlarıFizik NotlarıMatematik NotlarıEdebiyat NotlarıTarih NotlarıCoğrafya Notlarıİngilizce NotlarıEğitim Araçları2022 YKS Sayacı2022 TYT Konuları2022 AYT KonularıHukuk Ders NotlarıÜniversite Taban Puanları2 Yıllık Bölüm Puanları4 Yıllık Bölüm PuanlarıOnline Graph PaperHesaplama AraçlarıBikifi HakkındaBiz Kimiz?BlogYazılıya HazırlıkYKS Bilgi BankasıMüfredat KonularıYabancı Dil ÖğrenimiKullanım PolitikasıYorum PolitikasıKVKK ve Gizlilik PolitikamızCopyright © 2022 Bikifi Sürtünme kuvvetine hayatımızın her alanında karşı karşıya kalıyoruz. Bunlar ister istemez yaşanılan olaylardır. Fizik bilimi tarafından incelenen sürtünme kuvveti cisimlerin hareketliliği ve başka maddelerle sürtünme içinde olmaları durumunda yaşanır. Buz pateninin kayması için kaygan ve düz alana ihtiyacı vardır. İkisi birbirlerine sürtündüğü takdirde hareket kazanır. Kışın araba lastikleri buzda kaymaması için lastikler değiştirilerek daha tırtıklı olanlar tercih edilir, sürtünme kuvveti daha yoğun olduğundan dolayı gelişir. Kışın ayakkabılarımızın tabanları tırtıklı olanları tercih ederiz yere daha iyi tutunmasını sağlar, yazın ise düz olan ayakkabılar tercih edilir. Top çimlerde hareketi daha ağır olur sürtünmeden dolayı hızı hızlıca yavaşlar, düz yollarda sürtünme az olmasından dolayı top daha uzak mesafelere ulaşır. Uçaklar ve otomobillerin gövdesinin pürüzsüz olması hareket halinde olmaları durumunda havanın uyguladığı sürtünme kuvvetini azaltmaktır. Otomobiller asfalt alanlarda daha kolay hareket ederken toprak alanda sürtünme çok olmasından daha zor hareket kabiliyetine sahip olur. Düz zemin üstünde hareket kolay sağlanırken pürüzlü zemin üstünde daha zor sağlanır. Masanın üstüne bardağı koyduğumuzda sürtünme kuvvetinin etkisi sonucunda sabit olarak durur ve kaymaz. Kayak yapan birisinin kar üzerinde kaymasını sağlayan sürtünme kuvvetinin az olmasıdır. Başa dön tuşu BÖLÜM I Dersin Adı Fen Bilimleri Sınıf 5. SINIF Konu Alanı Fiziksel Olaylar Ünitenin Başlığı Kuvvetin ölçülmesi ve Sürtünme Konu Sürtünme Kuvveti Süre 6 DERS SAATİ BÖLÜM II Öğrenci Kazanımları kuvvetine günlük yaşamdan örnekler verir. kuvvetinin çeşitli ortamlarda harekete etkisini deneyerek keşfeder. yaşamda sürtünmeye arttırma veya azaltmaya yönelik yeni fikirler üretir. Öğretme-Öğrenme-Yöntem ve Teknikleri Grup çalışmaları, soru-cevap, beyin fırtınası Kullanılan Araç, Gereçler ve Kaynaklar Yapılan proje için gerekli malzemeler, akıllı tahta ve sürtünme kuvveti ile ilgili notlar. BÖLÜM III GİRİŞ Öğretmen sınıfa girer ve ilk olarak öğrencilere selam verip nasıl olduklarını sorar. Bugünkü derste sürtünme kuvvetinin işleneceğini sonra öğrencilere soru yöneltir "Kışın kar yağdığında arabaların lastiklerine zincir takılır sizce zincir takılmasının nedeni ne olabilir?" diye sorarak öğrencilerden çeşitli cevaplar alır. DENEME Bildiğiniz gibi karlı havalarda arabalara zincir takılmaması çeşitli kazalara sebebiyet verebilir zincir takılmasının sebebi ise sürtünmeyi azaltıp kaymayı önlemektir. Ancak tüm bu uyarılara rağmen maalesef karlı havalarda arabalarına zincir takmayan birçok sürücü vardır hem kendilerini tehlikeye atmaktadırlar hem de başka sürücülere tehlike bu anlattığım olayı sizin gözlemlemenizi istiyorum deyip öğrencileri beşer kişilik gruplara böler. DESTEKLEME Öğretmen her gruba araba yapmaları için lego, lastikler, zincirler ve kaygan zemin verir ve öğrencilerden iki araba yapmaları, birine zincir takıp diğerine takmamalarını ve kaygan zeminde sürmelerini ister. öğrenciler bu istenilenleri yaparken öğretmen öğrencilerin sürtünme kuvveti ile ilgili bilgisini yoklar. DERİNLEŞTİRME Öğretmen sürtünme kuvvetinin günlük hayatta faydalı olabileceği gibi zararlarının olup olmadığı sorulur ve öğrencilerden cevap beklenir. Daha sonra bu etkinlikte olduğu gibi başka hangi problemlere sürtünme kuvvetiyle çözüm bulunabileceği tartışılır. DEĞERLENDİRME Her grubun yaptığı projeyi sunmaları istenir ve her grup birbirini değerlendirir. 3. ÜNİTE Kuvvetin Ölçülmesi ve Sürtünme ==> Sürtünme Kuvveti Kazanımlar Sürtünme Kuvveti Önerilen Süre 6 ders saati Konu / Kavramlar Sürtünme kuvvetinin kaygan ve pürüzlü yüzeylerdeki uygulamaları, sürtünme kuvvetinin günlük yaşamdaki uygulamaları Sürtünme kuvvetine günlük yaşamdan örnekler verir. Sürtünme kuvvetinin çeşitli ortamlarda harekete etkisini deneyerek keşfeder. Sürtünme kuvvetinin, pürüzlü ve kaygan yüzeylerde harekete etkisi ile ilgili deneyler yapılır. Günlük yaşamda sürtünmeyi artırma veya azaltmaya yönelik yeni fikirler üretir. Sürtünme Kuvveti A- Sürtünme kuvveti nedir Hareketli cisimlerle temas ettiği yüzey arasında gerçekleşen, cismin hareketini zorlaştıran etkiye "sürtünme kuvveti" denir. Topa vurduğumuzda topun bir süre sonra durması, bisikleti zorlanarak sürmemiz sürtünme kuvvetinden kaynaklanır. Sürtünme kuvvetinin özellikleri Sürtünme kuvveti hareket yönüne zıttır. Sürtünme kuvveti temas gerektiren bir kuvvettir. Hareket eden cisimleri yavaşlatır ve durdurur. Duran cisimlerin hareket etmesini zorlaştırır. Cisimleri hareket ettirebilmek için sürtünme kuvvetini yenmeliyiz. Sürtünme kuvveti pürüzlü yüzeylerde daha fazladır, kaygan yüzeylerde sürtünme kuvveti azdır. Sürtünme kuvveti yüzeyin cinsine bağlı olarak değişir. Sürtünme kuvveti cisimleri hareket ettiremez. Pürüzlü YüzeylerYüzeyinde girinti ve çıkıntıları fazla olan yüzeyler pürüzlü yüzeylerdir. Pürüzlü yüzeylerde sürtünme kuvveti fazladır. Zımpara kağıdı, halı, toprak, çakıl, çim saha gibi yüzeyler pürüzlü yüzeylerdir. Kaygan YüzeylerYüzeyinde girinti ve çıkıntısı az olan yüzeyler pürüzsüz yüzeylerdir. Pürüzsüz yüzeylerde sürtünme kuvveti azdır. Cam, buz, porselen, cilalı tahta, mermer kaygan yüzeylere örnek verilebilir. Sürtünme kuvvetini azaltmak için yüzeyler pürüzsüz hale altına tekerlek takılması sürtünme kuvvetini yağlanması sürtünme kuvvetini sürtünme kuvvetini azaltır. Islak zeminlerde kayarak ve buz sürtünme kuvvetini azaltır. Kışın arabaların tekerlerinin kaymasını engellemek için kış lastikleri ve zincir kullanılır. Örnek Uzaktan kumandalı oyuncak arabamızı halı üzerinde ve tahta parke üzerinde sürelim. Arabamız hangi yüzeyde daha hızlı gitmektedir? Tahta yüzeyde daha hızlı hareket ettiğini gözlemleriz, halı üzerinde pürüz daha fazla olduğu için sürtünme kuvveti fazla olur. Arabamız daha yavaş ilerler. Sürtünme kuvvetinin artırılması ve azaltılmasına örnekler için tıklayınız. B- Sürtünme kuvveti nelere bağlıdır Sürtünme kuvveti cismin ağırlığına ve yüzeyin cinsine bağlı olarak değişir. 1. Cismin ağırlığı Cismin ağırlığı artarsa sürtünme kuvveti de artar. Kışın kayan otomobillerin ağırlığı artırılarak sürtünme kuvveti artırılmaya çalışılır. 2. Yüzeyin cinsine Yüzey pürüzlü ise sürtünme kuvveti artacaktır. Not Sürtünme kuvveti yüzeyin büyüklüğüne bağlı değildir. C- Sürtünme kuvvetinin etkileri Sürtünme kuvvetinin olumlu ve olumsuz etkileri vardır. Sürtünme kuvveti elbiselerimizi, ayakkabılarımızı aşındırır. Yazı yazabilmemiz, ayakta düşmeden durabilmemiz sürtünme kuvveti ile olur. Kışın buzlu yollarda sürtünme çok azdır, sürtünmeyi artırmak için araba tekerlerine zincir takılır. Makine parçalarının aşınmasını engellemek içinde yağlanması sürtünmeyi azaltmak için yapılır. Buzdolabının tekerlekli olması sürtünme kuvvetini azaltır. Araçlara takılan kışlık lastiklerin sürtünmeyi artırıcı, yazlık lastiklerin sürtünmeyi azaltıcı desenleri vardır. Kibritin, çakmağın yanması sürtünme sonucu oluşan kıvılcımla gerçekleşir.. Sürtünme kuvvetinin olumlu ve olumsuz etkilerine örnekler için tıklayınız D- Havadaki sürtünme kuvveti Hava direnci Havadaki sürtünme kuvvetine hava direnci denir. Hava direnci cisimlerin hava içinde hızını azaltır. Havadaki cisim ne kadar büyükse sürtünme kuvveti o kadar fazla olur. Sürtünme kuvvetini azaltmak için özel tasarım şekiller yapılır. Otomobil ve uçaklar aerodinamik özelliklerine dikkat edilir. Savaş uçağının hava direncini azaltan tasarımı Havadaki sürtünme kuvvetini azaltıcı kask E- Sudaki sürtünme kuvveti Su Direnci Sudaki sürtünme kuvvetine su direnci denir. Su direnci, su içerisinde hareket eden cisimlerin hareketini zorlaştırır. Su direncinin azaltılmasına örnekler Balıkların pullu olması, Gemilerin önünün "V" şeklinde yapılması, Yüzücülerin yarışmada birinci olmak için özel üretilmiş mayo ve bone kullanması, Balıkların kaygan sıvı kaplı olması Yüzücülerin suya atlarken ellerini birleştirerek atlamaları Balıkların oval yapılarının olması Yüzücülerin ellerini birleştirmesi, özel üretilmiş bone ve mayo kullanması su direncini azaltır. Not Su direnci hava direncinden daha fazladır. Örnek Sorular Soru 1 Kışın kar üzerinde güvenle yürümek için neler yapılmalıdır? Soru 2 Ali odasındaki dolabın yerini değiştirmek istiyor. Fakat uyguladığı kuvvet bunun için yeterli değil. Ali'nin dolabı hareket ettirebilmesi için ne yapması gerekir? Soru 3 Yağlı güreşte yağlanma, güreşi nasıl değiştirir? Soru 4 Kapı menteşeleri neden yağlanır? Soru 5 Futbol oynayan Emre topa durduktan sonra topun biraz ilerledikten sonra durduğunu görüyor. Topun durmasının sebebi nedir? Soru 6 Soğuk bir kış günü elleri üşüyen Eslem ellerini nasıl ısıtabilir? Sürtünme Kuvveti Konu Anlatımı İndir Diğer Konular Sürtünme Kuvveti Test Sürtünme Kuvveti Çalışma Kağıdı Sürtünme Kuvveti Doğru Yanlış Soruları-1 Sürtünme Kuvveti Doğru Yanlış Soruları-2 Sürtünme Kuvveti Konusu Çözümlü Sorular Sürtünme Kuvvetinin Olumlu ve Olumsuz Etkileri Sürtünme Kuvvetinin Artırılması ve Azaltılmasına Örnekler Sürtünme Kuvvetinin Yönü Nasıl Bulunur Da Vinci, sürtünme kuvvetiyle normal kuvvet arasında doğrusal bir ilişki olduğunu ortaya koydu. Peki, bugün hâlâ mühendisler tarafından kullanılan bu yasa gerçekten doğru mu? Sürtünme kuvveti üzerine ilk bilimsel çalışmayı 500 yıldan daha uzun bir süre önce Leonardo da Vinci yapmıştı. Da Vinci’nin vardığı sonuç, sürtünme kuvvetiyle normal kuvvet arasında doğrusal bir ilişki olduğuydu. Peki, bugün hâlâ mühendisler tarafından kullanılan bu yasa gerçekten doğru mu? Amsterdam Üniversitesi’nde çalışan bir grup araştırmacı yakın zamanlarda yaptıkları deneylerde, Leonardo da Vinci’nin sürtünme kuvveti ile ilgili vardığı sonuçları test etmişler. Dr. B. Weber ve arkadaşlarının Nature Communications’ta yayımladıkları sonuçlar, sürtünme kuvveti hakkında bilinenlerin gözden geçirilmesi ve güncellenmesi gerektiğini gösteriyor. Basınca duyarlı moleküllerin yaydığı ışık, temas yüzeyini gösteriyor. Moleküler ölçekte bakıldığında tüm yüzeyler pürüzlüdür. Sürtünme kuvveti birbiri üzerinde kayan cisimlerin yüzeylerindeki pürüzlerin birbirine temas ettiği yerlerde ortaya çıkar. Dolayısıyla temas yüzeyi arttığında sürtünme kuvveti de artar. Da Vinci’nin doğrusal ilişki yasasının yaygın açıklaması, normal kuvvet iki katına çıktığında temas yüzeyinin ve dolayısıyla sürtünme kuvvetinin de iki katına çıktığıdır. Araştırmacılar bu açıklamanın doğruluğunu test etmek için küre biçimli cam bir yüzeyi basınca duyarlı boyayla kaplamış. Küre başka bir cismin üzerine bastırıldığında basınca duyarlı moleküller ışık yayıyor. Işık yayılan bölgelere ve ışıma miktarına bakılarak temas eden bölgeler ve temas yüzeyinin büyüklüğü hakkında fikir edinilebiliyor. Deney sonuçlarına göre temas yüzeyiyle sürtünme kuvveti arasında, beklendiği gibi, doğrusal bir ilişki var. Örneğin temas yüzeyi iki katına çıktığında sürtünme kuvveti de iki katına çıkıyor. Ancak sonuçlar, normal kuvvetle temas yüzeyi arasında da olduğu düşünülen doğrusal ilişkiyi doğrulamıyor. Araştırmacılar, sürtünme kuvvetinin daha iyi anlaşılabilmesi için temas yüzeyiyle normal kuvvet arasındaki deneysel verileri hassas bir biçimde tahmin edebilen kuramsal modellere ihtiyaç olduğunu belirtiyor. Bilim Genç web sitesinde yayınlanan yazı, haber, video, fotoğraf, çizim ve animasyonların her türlü hakkı TÜBİTAK’a aittir. İzin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi olsa alıntı yapılamaz, kopyalanamaz ve başka yerde yayınlanamaz. Fizik-Kimya-Matematik Hoparlör Yapalım Tasarla ve Yap köşesinin bu projesinde uygun malzemeler ile bir hoparlör yapıyoruz. Albedo Etkisi Nedir? Herhangi bir yüzeyin üzerine düşen güneş ışığını yansıtma kapasitesine albedo denir. Peki yeryüzündeki farklı alanların albedo kapasiteleri hakkında neler biliyoruz? Benzer İçerikler Popüler İçerikler

sürtünme kuvveti ile ilgili proje